Stads- en wijkmonitor 2017
ARCHIEF

Zorg en welzijn

Update hoofdstuk Gezondheid en Zorg

Dit hoofdstuk bestaat uit 5 modules. De eerste twee “gezondheidssituatie” en “leefstijl” zijn grotendeels ongewijzigd in vergelijking met de versie van een jaar geleden. Op enkele plaatsen zijn bevindingen uit het jeugdgezondheidsonderzoek 2015 (Emovo) ingebracht. Nieuwe onderzoeksgegevens m.b.t. de gezondheid van volwassenen zullen eind dit jaar (Burgerpeiling Nijmegen) en in de loop van 2017 (enquête gezondheidsmonitor GGD volwassenen en ouderen) beschikbaar komen.
In de derde en vierde module “Gebruik en samenloop regelingen sociaal domein  (peildatum 1-1-2016)” en “Combinaties gebruik  regelingen” zijn de resultaten beschreven uit het SSB16, het samengestelde bestand van het gebruik van regelingen m.b.t. zorg, jeugd, werk en inkomen. De 5e en laatste module “Data en ervaringen Wmo en jeugdhulp” geeft - op basis van registratie in de gemeentelijke backoffice -een beeld van het gebruik van de maatwerkvoorzieningen Wmo en Jeugdhulp in 2015 en 2016, alsmede van de waarderingen van de ondersteuning zoals gemeten in het cliëntervaringsonderzoek 2016. Ook wordt ingegaan op de Sociale Wijkteams, de belangrijkste lokale toegangspoort tot de ondersteuning.
Veel van de bevindingen uit de derde, vierde en vijfde module komen uit zeer recent beschikbaar gekomen data. De rapportage is daarom vooral op hoofdlijnen en op onderdelen minder uitgebreid dan in de SWM15. In de loop van dit jaar en in de update van de SWM van volgend jaar zullen we op een aantal zaken dieper in kunnen gaan.

Totaalbeeld bevindingen

Het totaalbeeld m.b.t. de gezondheidssituatie van de Nijmeegse bevolking d.d. begin 2016 is dat een ruime meerderheid van de Nijmegenaren zich gezond voelt. Wel is er een licht ongunstige tendens te zien t.o.v. de jaren daaraan voorafgaand, het meest nog te merken bij de oudste categorieën en de lager opgeleiden.
Bevindingen m.b.t. de leefstijl zijn de forse aantallen mensen met overgewicht en het minder gaan bewegen van mensen met lage opleiding. Enkele jaren geleden gesignaleerde tendensen in het alcohol- en drugsgebruik zijn dat jongeren tot 16 jaar iets minder alcohol en drugs zijn gaan gebruiken. Recent onderzoek onder scholieren lijkt deze tendens te bevestigen. Het rookgedrag onder volwassenen was toegenomen.

Sinds 2012 levert het Sociaal Statistisch Bestand (SSB) kennis omtrent het gebruik van regelingen in het sociale domein. Het recent beschikbaar gekomen SSB16 komt uit op zo’n 60.000 cliëntrelaties, d.w.z. het aantal keer dat inwoners van Nijmegen voorkomen in 18 registraties in het sociale domein (zorg, werk, inkomen, jeugd). Twee derde van de Nijmeegse huishoudens komt niet voor in deze registraties, een derde wel. Hierbij is het beeld uit het SSB16 niet anders dan in het SSB14: een sterke mate van concentratie, d.w.z. dat veel personen en huishoudens van meerdere regelingen gebruik maken en ook dat een relatief klein aandeel van de huishoudens een groot deel van het gebruik bepaalt. Daarbij horen naar verhouding veel eenoudergezinnen en huishoudens van niet-westerse komaf. En ook zijn er duidelijke gebiedsconcentraties in de aandachtswijken te zien.

Vanaf 1 januari 2015 is de  nieuwe en uitgebreide Wmo en Jeugdwet in werking getreden. Gemeenten zijn nu verantwoordelijk voor meer zorgtaken en een groot deel van de jeugdhulp. De afgelopen twee jaar is, met name 2015 maar ook 2016, zijn te zien als jaren van opbouw. Hetzelfde geldt voor de verzameling van data over de uitvoering en resultaten. Werkprocessen moesten vorm krijgen, en met de werkprocessen ook de registraties van output en effecten. In Stads- en Wijkmonitor zoals die een jaar geleden uitkwam was het nog niet mogelijk een betrouwbaar beeld te overleggen van de resultaten. Inmiddels zijn er redelijk betrouwbare data beschikbaar vanuit de gemeentelijke backoffice en uit cliëntervaringsonderzoek dat in 2016 is uitgevoerd.
Over de afgelopen twee jaar gaat het om bijna 19.000 mensen die cliënt van Wmo of jeugdhulp zijn of zijn geweest. Het aantal actuele  cliënten per begin 2017, d.w.z. met een “actieve” beschikking, bedraagt circa 12.500, waarvan ruim 2000 jeugdhulp en bijna 10.500 Wmo, waarvan ongeveer een derde “nieuwe” cliënten sinds 2015. Bij het regelen van de maatwerkvoorzieningen vervullen de Sociale Wijkteams een belangfrijke functie als lokale toegangspoort. Sinds de start van de sociale wijkteams (de eerste zijn gestart in 2012, eind 2014 was er in elk stadsdeel een team) hebben zich zo’n 11.000 Nijmegenaren aangemeld. In 2016 is een eerste cliëntervaringsonderzoek uitgevoerd. De bevindingen leidden over de hele breedte tot een positief beeld, zowel bij de cliënten Wmo de Jeugdhulp, incl. ouders.