Stads- en wijkmonitor 2017
ARCHIEF

Duurzaamheid

Nijmegen een duurzame stad?
In de Nijmeegse stadsmonitor laten we trends zien rond thema’s als grondstoffen, energie, mobiliteit, klimaat(bestendigheid), leefomgeving en economie. Op lokaal niveau zijn deze van betekenis. Ze staan in verband met het voorkomen van uitputting van de aarde, met uitstoot van schadelijke stoffen, aantasting van de leefomgeving en uitbuiting of deprivatie.

Er is behoorlijk draagvlak in Nijmegen voor een duurzamer economisch systeem, zoals circulaire economie en deeleconomie. En ook voor duurzamer gedrag door het eigen huishouden, zoals het omgaan met grondstoffen en afval. Het energieverbruik door particulieren neemt gestaag af, winst is te behalen in de energieprestaties van veel woningen.

De opkomst van lokaal geproduceerde duurzame energie zet door, hoewel het nog altijd een klein aandeel betreft. Energieproductie is momenteel ruimtelijk onevenwichtig: vooral in de ‘betere wijken’ wordt zonnestroom geproduceerd. Het lokale warmtenet (gevoed met duurzame energie) is inmiddels van betekenis in onze stad. Nijmegenaren blijven kritisch over de impact van geluid en warmte op hun leefmilieu. Ook hier zijn er geografische verschillen in het ervaren van overlast.

10 Nijmeegse conclusies rond ‘duurzaamheid en milieu’
Veel Nijmegenaren ondersteunen het streven naar een duurzame stad en tonen bereidheid hieraan mee te werken.

  • Zo staan zij over het algemeen positief ten aanzien van hergebruik van materialen, en werken mee aan de aparte inzameling van diverse soorten huishoudelijk afval. Het hergebruikpercentage neemt toe (70% in 2015) en Nijmegen behoort tot de steden met de minste hoeveelheid restafval per inwoner.
  • Nijmegen streeft naar een economisch systeem rond de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen. En naar een overgang van fossiele grondstoffen naar organische grondstoffen. Er is draagvlak onder Nijmegenaren voor duurzame economie of duurzame bedrijvigheid in de stad. Uitingen van deeleconomie worden steeds zichtbaarder.

Het energieverbruik in onze stad neemt gestaag af, de lokale productie van duurzame energie neemt enigszins toe.

  • Het totale gas- en elektriciteitsverbruik in Nijmegen neemt af. Het particuliere verbruik per inwoner kent ook een dalende trend, hoewel dit relatieve gas- en elektraverbruik na 2014 lijkt te stabiliseren.
  • Nijmegenaren zijn zich behoorlijk bewust van hun energieverbruik, vooral in relatie tot de kosten. Wel kunnen onze woningen energiezuiniger, gezien het gasverbruik en de energetische kwaliteit (energielabels).
  • Veel Nijmegenaren vinden de toepassing van duurzame energie belangrijk. Zonnepanelen, zonneboilers en windmolens worden gezien als zinvolle toepassingsmogelijkheden, maar worden nog weinig toegepast. Zo neemt het aantal zonnestroom-installaties flink toe, maar vormt een klein aandeel in het totaal aantal aansluitingen. Lent en Hatert zijn koplopers, maar verhoudingsgewijs wordt in de wijken uit de bovenste woningmarkt-segmenten de meeste zonne-energie opgewekt.

Nijmegenaren zijn op bepaalde terreinen kritisch over  hun leefmilieu.

  • Er speelt veel geluidsoverlast in de woonomgeving. Het zijn vooral buren of buurtgenoten en verkeerslawaai die hinder geven in de woonomgeving.
  • Stankoverlast komt minder naar voren dan geluidsoverlast. Overlast komt vooral van gft-containers, afvalbakken, riolering en wegverkeer.
  • De luchtkwaliteit wordt wettelijk beoordeeld aan de hand van de aanwezige waarden voor fijnstof en stikstofdioxide. Op dit vlak zijn er na 2014 geen overschrijdingen meer, uitgezonderd scheepvaart op de Waal.
  • Nijmegen kent duizenden bedrijven met een merkbare milieu-impact, het aantal duidelijk milieubelastende of risicovolle bedrijven neemt gestaag af binnen onze gemeente.

De laatste jaren groeit de aandacht voor hinder en gezondheidsklachten door hoge temperaturen (‘hittestress’).

  • Het is bekend dat de temperatuur in Nijmegen hoger ligt dan in het omliggende landelijk gebied, in een warme zomer zijn verschillen van 7 graden gemeten. De lokale impact van klimaateffecten is mede afhankelijk van de aanwezigheid van groen en waterpartijen in stad. In het sterk verstedelijkte Nijmegen is ongeveer 4/10e deel onbebouwd. Hoewel vrijwel alle Nijmegenaren groenvoorzieningen in de directe nabijheid hebben zijn de water- en groenstructuren niet evenredig verdeeld.
  • Een deel van de Nijmegenaren (18%) ondervindt regelmatig of vaak overlast van warmte in de woning. In de stadsdelen Centrum, Oud West en Nieuw West is relatief veel hittestress aangegeven. Hier zijn zowel de openbare ruimte als het private gebied vaker verhard (bijvoorbeeld versteende tuinen). Wellicht spelen ook woningkarakteristieken of andere factoren een rol.